— Do dziś nie wiem, dlaczego nie zobaczyłam tego pociągu — w oku Marie Thérèse zbierają się łzy. Po chwili zaczyna płakać.

Marie Thérèse zadaje sobie to pytanie od piętnastu lat. Codziennie. Dźwięk przejeżdżającego składu lub syrena lokomotywy potrafią wywołać przeszywający ból. Kilka centymetrów pod kolanami, dokładnie tam, gdzie nie ma już nóg.
Czasem nocą budzi się gwałtownie z przerażającego snu, w którym coś ciężkiego zbliża się szybko i po niej przejeżdża. Nie wie co, bo nigdy w tym śnie nie zdołała się odwrócić, żeby to zobaczyć.

W listopadzie 2011 roku, kiedy przechodziła przez przejazd kolejowy w Dakarze, weszła wprost pod nadjeżdżający pociąg. Tego dnia Marie wstała jak co dzień rano, przygotowała się do szkoły. Założyła na ramię torbę i wyszła z domu. Lubiła się uczyć. Miała siedemnaście lat i ambicje, by w przyszłości zostać pielęgniarką. Szła tą samą drogą co zwykle. Nic nowego. Codzienna rutyna młodej licealistki.

— Zawsze się rozglądałam. Jestem ostrożna. Zawsze byłam — mówi łamiącym się głosem.

Tego dnia również spojrzała. Musiała. Jest pewna. Nie potrafi jednak odtworzyć tych kilku najważniejszych sekund. Nie wie, czy się potknęła, czy zasłabła, czy na moment straciła przytomność. Nie wie nawet, czy naprawdę nie zauważyła pociągu, czy może jej pamięć wymazała widok wielkiego, pędzącego wprost na nią składu. — Przecież umysł człowieka może wszystko, prawda?

Pierwszy obraz, który pamięta, to podchodzący do niej pielęgniarze, drugi to chwila, gdy nieśli ją do karetki. Pamięta, że krzyczała, by się pospieszyli. Wszystko jak we śnie, dalekie i nierzeczywiste. Później światło, pochylający się nad nią mężczyzna w białym kitlu. W zasadzie tyle.

Kiedy się obudziła, wiedziała, że coś jest nie tak. Lekarz długo tłumaczył jej, co się stało. Mówił o obrażeniach, operacji i amputacji. Z jego słów rozumiała niewiele.

W szpitalu spędziła trzynaście dni. Potem wróciła do rodzinnej wioski, 800 km od Dakaru, daleko na odludziu. Dom stał się więzieniem. Kraty odlane ze wstydu przed tym, co powiedzą inni, i ograniczeń w poruszaniu się odebrały jej wolność. Nawet dla jej braci, którzy na początku próbowali pomagać, widok jej okaleczonego ciała był zbyt trudny.
Wiele razy słyszała od ludzi, że to cud, że żyje. Pamięta te słowa do dziś, choć wtedy nie była jeszcze gotowa, żeby nazwać swoje ocalenie szczęściem.

Długo nie mogła pogodzić się z konsekwencjami wypadku. Próbowała dowiedzieć się, co stało się z jej nogami. Czy zostały pochowane? Wyrzucone ot tak? Chciała wiedzieć, gdzie ich szukać.

Pierwsze protezy były drewniane. Wszystko ją bolało. Mogła na nich wyjść przed dom. Nigdzie dalej. Cały jej świat, szkoła, przyszłość, plany, skurczył się do kilku metrów.

— Najważniejszym momentem w moim życiu był ten, kiedy zrozumiałam, że niepełnosprawność wcale nie tkwi w moich nogach, lecz w głowie. To nie od stóp, tylko od głowy zależało, czy wyjdę z domu, wrócę do Dakaru i będę realizowała swój plan.

Przekonał ją do tego Paul, narzeczony jej najstarszej siostry. Ostatecznie się nie pobrali, ale przez lata był dobrym przyjacielem rodziny. Paul wyjechał z Senegalu. Pracował we Francji. Pisali do siebie maile. To on przekonał ją, by nie porzucała planów o studiach. Zaproponował, że jej pomoże, i sfinansował naukę.

— By przeczytać wiadomość od Paula, ze swojej wioski musiałam iść 15 km do miejsca, w którym był internet. To była wyprawa na cały dzień. Zawsze musiałam prosić kogoś o pomoc. Każde takie wyjście było dla mnie trudne, ale za każdym razem czułam, że mogę więcej.

— W Senegalu z pracą bywa trudno nawet dla ludzi w pełni sprawnych. Ludzie po amputacjach muszą radzić sobie sami i nie liczyć na wiele. Skończyłam szkołę i spotkałam siostrę Henrykę, dyrektorkę ośrodka zdrowia. Poprosiłam ją o staż i usłyszałam, że nie ma pieniędzy na opłacenie stażystów. Powiedziałam jej, że to nic, że i tak chcę się uczyć zawodu w praktyce i mogę pracować za darmo.

Wtedy siostra Henryka ściągnęła swój fartuch i podała go Marie Thérèse. Pamięta ten moment bardzo dobrze.

— Ten fartuch znaczył dla mnie więcej niż pierwsze kroki po amputacji. Te pierwsze nie mówiły jeszcze, gdzie mnie zaprowadzą, a biały fartuch oznaczał, że dotarłam tam, gdzie chciałam.

Zaczęła przychodzić do pracy o dwóch kulach. W laboratorium odkładała je na bok i próbowała poruszać się bez nich. Z czasem robiła coraz więcej kroków. Potem zaczęła chodzić samodzielnie także poza laboratorium.

Upadała. Czasem boleśnie. Siostra ostrzegała, że bez kul może zrobić sobie krzywdę. Ale Marie była uparta. Od ośmiu lat pracuje jako technik laborant. Szkoli też nowych pracowników. Kocha to, co robi. Dziś w Warszawie przymierza odlewy do nowych protez. Pozwolą jej na wiele więcej i zmniejszą ból, który wywoływał każdy krok w tych prostych, starych. Dowiaduje się, że będzie mogła jeździć na rowerze i chodzić po górach. I znów płacze. Tym razem ze szczęścia.