— Co robicie w trakcie wojny? – Myjemy z Grace zęby. Pokazałabym na zdjęciach, ale zdjęć akurat w trakcie wojny robić nie wolno. Można dostać kulkę. Kilku już dostało. Trzeba bardzo uważać. — Zapasy się kończą. Wszyscy czekają aż wzejdzie nowa fasola i kukurydza. Zaczyna się sezon głodu. Za kilka tygodni trafią do nas niedożywione […]

Dziś w Senegalu całe rodziny przygotowują Ngalakh. Przygotowują, ale nie zjedzą go. Dopiero po Misterium Męki Pańskiej, po pogrzebie Jezusa, chrześcijanie spotkają się i w duchu żałoby podzielą się Ngalakh z muzułmanami. To symbol zgody, która wnosi się ponad różnice w wyznawanych religiach. Ngalakh jest rodzajem deseru na bazie kuskusu z prosa, gęstego sosu z […]

– Płacz dziecka to dobry znak. Sygnał, że wracają mu siły, że ma energię do tego, by pokazać, że cierpi. Głód zabija po cichu. – Dlaczego ludzie tu głodują? – Na Saharze głód obecny jest od zawsze. Pustynia nie jest gościnna. Nie ma nic do zaoferowania. Ciągle zabiera. Jesteśmy w Atar. Ostatniej dużej miejscowości na […]

[…] Dakar to oczywiście słynne Car Rapide. Kolorowe busy, bez szyb i wygód. Wyglądają, jakby spadły z nieba. Ich obecność na ulicach Dakaru jest opowieścią o przetrwaniu tego upadku. Są ikoną, kaszlącą czarnymi spalinami duszą miasta. […] Przez ostatnie trzy tygodnie zrobiliśmy na szlakach Afryki Zachodniej kilka tysięcy kilometrów. Niektóre sytuacje na drogach wciąż śnią […]

Sahara jest piękna i surowa. Jest panem. Turyści, którzy wpadają tu na chwilę, wiedzą, jak jest piękna, ale nie wiedzą, jak surowym jest panem. Tu łatwiej jest ludziom, którzy nie znają innego klimatu. Oni wiedzą, że z pustynią się nie dyskutuje. Jakakolwiek niesubordynacja niesie za soba poważne konsekwencje. Niewolnictwo nie potrzebuje krat i kajdanów. One […]

Marie-Odile czaruje uśmiechem. Jest delikatny, subtelny, na wskroś kobiecy. Siada na ławce w parku przed szkołą sióstr franciszkanek w Dakarze. Nieśmiałość Marie-Odile z jej uśmiechem i delikatnością grają te same nuty. Wśród koleżanek czuje się swobodnie. Nowe osoby traktuje z lekką dozą nieufności. Z zawstydzeniem i zawahaniem opowiada nam swoją historię. Ledwo słyszalne, ściszone słowa […]

Kobieta rozplątuje foliowy woreczek z resztką barwnika. Obok na ogniu grzeje się misa z wodą. Siedzi na pustym kanistrze i układa wokół siebie różne pojemniki. Zaraz pokoloruje w nich kawałek bawełnianego szala. Bardzo chciałaby nadać takich kolorów swojemu życiu, ale jak dotąd wychodzi jej tylko z kawałkiem białej tkaniny. Dziś rano nie jedli śniadania, nie […]

— Gdzie dziś jedziemy? — Niedaleko. — Czyli tam gdzie wczoraj? Dokuczam Abdullahowi, bo w Mauretanii wszystko jest daleko albo niedaleko. To lokalny system miar odległości. Żadnego Maura nie zmusisz do liczenia kilometrów. Po tygodniu w Mauretanii tracę wiarę w kilometry i zegarek. Naszym kompasem jest Abdullah. Nie jeździ drogami, wytycza swoje. On nie wie, […]